Duurzame mobiliteit, wat betekent dit precies?
Economie, leefmilieu en klimaat en CO2-besparing
We willen allemaal comfortabel en bovenal veilig kunnen reizen, zowel nu als in de toekomst. Tegelijkertijd veroorzaken vervoer en verplaatsingen alleen al 23% van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Dit percentage moet lager! Duurzame mobiliteit moet in evenwichtig komen tussen bereikbaarheid, economie, leefmilieu en klimaat. Het richt zich op zowel regionale als mondiale problemen. In dit artikel leggen we uit wat duurzame mobiliteit is en delen we voorbeelden en tips.
Wat betekent duurzame mobiliteit precies?
Met duurzame mobiliteit wordt een toekomstbestendige manier van vervoer bedoelt, waarbij onze verplaatsingen geen invloed hebben op het milieu en steeds minder CO2-uitstoot veroorzaken.
Echter, zijn verplaatsingen een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven. We moeten naar het werk, naar de supermarkt, naar de sport en gaan op visite bij vrienden en familie. Daarnaast gaan we op vakantie naar verre landen. Hiervoor gebruiken we auto’s, bussen, treinen, vliegtuigen, fietsen en andere vormen van vervoer. Helaas hebben veel van deze verplaatsingen de nodige CO2-uitstoot tot gevolg. Niet alleen door de verbranding van fossiele brandstoffen en de productie van voertuigen, maar ook door randzaken rondom vervoer. Denk hierbij aan het aanleggen van wegen en het onderhoud hiervan. Maar ook het besparen van brandstof.
Liever geen bijtelling betalen? Bekijk dan onze rittenregistratie producten
Duurzame mobiliteit kan als volgt worden gedefinieerd:
‘Duurzame mobiliteit is een mobiliteitssysteem waarin iedereen veilig aan een aanvaardbare kostprijs en zonder de omgeving schade aan te richten activiteiten kan ontplooien.’
Een korte toelichting op de meest belangrijke woorden uit deze definitie
Mobiliteitssysteem: mobiliteit wordt gezien als ‘het bewegelijk zijn’ of ‘de mate waarin iets of iemand zich beweegt’ en kan worden gedefinieerd als het ecosysteem van alle menselijke bewegingen. De term ecosysteem heeft binnen deze definitie een functie, aangezien mensen zich op verschillende manieren kunnen voortbewegen dankzij mobiliteitssystemen. Een simpel voorbeeld van een mobiliteitssysteem is de trein, de bus of zelfs de fiets. Het betreft alle middelen die nodig zijn om een trip mogelijk te maken: van infrastructuur tot de applicatie die de route bepaalt.Toegankelijk: een duurzaam mobiliteitssysteem moet voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk zijn. In het bijzonder voor de kwetsbaarste mensen in de maatschappij. Met name kinderen en ouderen moeten toegang hebben tot een vorm van mobiliteit zodat ze zich zo zelfstandig mogelijk kunnen verplaatsen.
Veilig: een duurzaam mobiliteitssysteem streeft naar nul verkeersslachtoffers (ISSA - Vision Zero).
Aan een aanvaardbare kostprijs: dit zijn de kosten voor het in stand houden van het mobiliteitssysteem (zoals onderhoud van wegen en aanbod van openbaar vervoer) die gebruikers en de maatschappij dragen. Deze kosten moeten van dien aard zijn dat ze ook in de toekomst kunnen betaald kunnen worden.
Met een minimale impact op de omgeving: de impact moet zo minimaal mogelijk zijn. Een mobiliteitssysteem mag niet zodanig zijn dat onze leefkwaliteit of die van de komende generaties nadelig beïnvloed wordt. Om dit moment zijn de klimaatverandering en de slechte luchtkwaliteit door ons mobiliteitssysteem getuigen van een gebrek aan duurzaamheid.
Met alle kansen om activiteiten te ontplooien: verplaatsingen zijn een onderdeel van mobiliteit. Toch zijn verplaatsingen niet noodzakelijk om mobiel te zijn, er bestaat namelijk ook ‘onzichtbare mobiliteit’. Een voorbeeld van mobiliteit zonder verplaatsing is het thuiswerken. Door thuis te werken kun je werkzaamheden uitvoeren zonder een woon-werkverplaatsing. Dit maakt dat mobiliteit een middel is dat mensen in staat stelt om activiteiten te ontplooien om te kunnen leven. Mobiliteit is dan ook geen doel op zich, maar slecht het gevolg van (en de voorwaarde tot) menselijke activiteiten. Het is dus meer dan de som van alle verplaatsingen.
Hoe kun je duurzame mobiliteit realiseren?
Duurzame mobiliteit kun je realiseren door het inzetten van de 3 V's: Verminderen, Verschuiven, Verschonen.
Verminderen: vermijd onnodige verplaatsingen door te kiezen voor bijvoorbeeld telewerken en door bewust stil te staan bij je verplaatsingsgedrag. Verminder het aantal kilometers door een goed locatiebeleid.
Verschuiven: verschuif je verplaatsingen van bijvoorbeeld de auto naar te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer.
Verschonen: wanneer een verplaatsing met de auto onvermijdelijk is, kies voor een gedeelde auto: deel je rit met anderen en gebruik het minst vervuilende voertuig.
Minder CO2-uitstoot
Het huidige kabinet heeft als doelstelling om de CO2-uitstoot in Nederland in 2030 met 49% te beperken ten opzichte van de uitstoot in 1990. Daarnaast wil de Europese Unie in 2050 60% minder uitstoot door transport. En dat terwijl vervoer juist een steeds grotere rol speelt…
• Zo is het vliegverkeer van en naar Nederland toegenomen met 200%, ten opzichte van de jaren 80.
• Het aantal personenauto’s in Nederland is de afgelopen 20 jaar met 32% toegenomen.
• Het gemiddelde aantal reiskilometers per persoon is tussen 1985 en 2010 met 40% toegenomen.
Met alle gevolgen van dien…
• Mobiliteit is sinds 2017 de grootste bron van CO2-uitstoot.
• Mobiliteit is verantwoordelijk voor 23% van de totale CO2-uitstoot in Nederland.
Om onze mobiliteit niet te hoeven beperken, zullen we grote veranderingen moeten doorvoeren in het mobiliteitssysteem in Nederland. Rijkswaterstaat zet daarom stevig in op stimuleringsmaatregelen voor de fiets, elektrificering, het gebruik van duurzame brandstoffen voor het personen- en vrachtvervoer (zowel over de weg als over het water), de aanleg van een duurzame infrastructuur, de ontwikkeling van slimme systemen om ander reisgedrag en het gebruik van andere vervoersmiddelen te faciliteren en te stimuleren.
‘Een duurzaam bereikbaar Nederland, daar gaan we voor.’
Bekende voorbeelden van duurzame mobiliteit
Mobiele duurzaamheid kan op veel verschillende manieren worden bereikt. Zoals zojuist duidelijk is geworden kunnen veel initiatieven rekenen op steun van de overheid, wat het interessant maakt voor ondernemers. De meest voorkomende voorbeelden zijn:
1. Elektrisch rijden
Elektrisch rijden is op dit moment de toekomst. Een elektrische auto stoot tot drie keer minder CO2 uit en biedt vele zakelijke voordelen.2. Carpoolen
Carpoolen is van alle tijden. Waar vroeger vooral vanwege financiële voordelen werd gecarpoold, wordt er tegenwoordig gecarpoold vanwege de voordelen voor het milieu. Een hip voorbeeld is BlaBlaCar. Dit is een online marktplaats dat bestuurders en passagiers aan elkaar koppelt om samen te carpoolen.3. Deelauto’s
Auto’s staan volgens Milieudefensie zo’n 95% van de tijd stil. Hierdoor ontstaat de vraag ‘hoe belangrijk het is dat we allemaal een eigen auto bezitten?’. Platforms als SnappCar maken het mogelijk om je eigen auto te delen wanneer je hem zelf niet nodig hebt. Ook op gebied van elektrische deelauto’s bestaan zulke bedrijven. Denk hierbij aan GreenWheels en Car2Go. Je betaalt dan per rit.Verschillende manieren om mobiliteit te verduurzamen
Er zijn zowel voor bedrijven als particulieren mogelijkheden om te helpen bij de verduurzaming van mobiliteit. Enkele tips die jou hierbij kunnen helpen zijn:
1. Vermijden en verminderen
Door onnodige verplaatsingen te vermijden, dragen we allemaal bij aan een lagere CO2-uitstoot. Zo kun je wellicht vaker thuiswerken en/of online vergaderen, maar kun je ook je boodschappen laten bezorgen.2. Vervoer delen
Door gebruik te maken van deelauto’s, het openbaar vervoer of door te carpoolen zijn er minder voertuigen op de weg. Ook wordt de gezamenlijke CO2-uitstoot verlaagd.3. Schonere alternatieven
Laat de auto wat vaker staan en pak wat vaker de fiets of ga lekker een stukje wandelen. Ben je toe aan een nieuwe auto? Kies dan voor een elektrische of een auto op waterstof. Ook een vakantie hoeft niet altijd met het vliegtuig te zijn. Een vakantie in eigen land of met de trein of bus zijn soms leuke alternatieven!4. Duurzaam vervoer stimuleren
Ook als werkgever kun je duurzaam vervoer stimuleren. Stel bijvoorbeeld een fietsplan of financier het OV-abonnement of kies voor een financiële vergoeding voor groen vervoer. Ook vanuit de overheid wordt elektrisch rijden gestimuleerd met een subsidieregeling.5. Uitstoot compenseren
Tegenwoordig bieden ook veel vervoerders de mogelijkheid om door middel van betaling je carbon-footprint te compenseren. KLM heeft bijvoorbeeld een compensatieprogramma. De opbrengsten van CO2ZERO worden door KLM geïnvesteerd CO2-reductie projecten.Mobile duurzaamheid stimuleren
Mobiliteit is een belangrijk onderdeel in de reis naar een duurzame wereld. Maar je kunt nog veel meer doen! Wil je als bedrijf een stap maken in duurzaam ondernemerschap? Begin dan met het opstellen van een CO2-footprint. Of neem deel aan de deelmobiliteit. Door deze innovaties op de juiste manier in te zetten, met de lokale kennis en inzichten, kunnen we de ontwikkelingen in mobiliteit gebruiken om gebieden leefbaarder, schoner én duurzamer in te richten.
Waarom is dit zo belangrijk?
Iedereen verplaatst zich en elke verplaatsing heeft een impact op de maatschappij en de omgeving. Door ons mobiliteitsgedrag van vandaag brengen we de mogelijkheid van onze kinderen en kleinkinderen om zich in de toekomst te verplaatsen in gevaar. Duurzame mobiliteit is pas mogelijk als er een evenwicht wordt gevonden tussen sociale, economische en ecologische aspecten van mobiliteit. Doe jij met ons mee?!
